Het voorjaar laat zich langzaam zien. De eerste zonnestralen kriebelen, en misschien sta jij ook al met de snoeischaar in je hand, klaar om de wintersporen in de tuin weg te knippen. Maar wacht even! Niet alles mag of moet direct. Soms is geduld met je tuin net zo belangrijk als actie.
Welke bomen mag je nú snoeien, en welke horen nog even met rust?
Niet iedere boom is hetzelfde, weet je. Zo herinner ik me een klant die haar esdoorn op het verkeerde moment snoeide en met een flinke sapstroom zat te knoeien. En het ergste? Dat put de boom uit en maakt ‘m vatbaarder voor ziektes. Esdoorns, berken en haagbeuken moet je daarom uiterlijk in de eerste week van februari snoeien. Doe je het te laat, dan blijf je maar sap zien druppelen uit de snoeiwonden.
Appel- en perenbomen kun je nu ook snoeien, maar als je het fijn vindt om de bloemknoppen goed te bekijken, wacht je beter nog even tot begin maart.
En dan hebben we de steenvruchten. Kersen en pruimen, die blijven nog even onaangeroerd. Vooral omdat ze in de winter erg gevoelig zijn voor infecties, zoals de loodglansziekte. Te vroeg snoeien betekent dat schimmels makkelijk binnen kunnen dringen, met vaak dodelijke gevolgen.
Opruimen: wanneer is het goed en wanneer beter niet?
Kort geleden was ik bij iemand die eind februari al driftig al het blad en oude stengels wegwuifde. Jammer, want die oude plantenresten vormen een belangrijke beschermlaag voor het bodemleven en de beestjes die in je tuin overwinteren. Nou ja, je moet eigenlijk nog een beetje lief zijn voor die winterslapers. Vroege insecten en larven vinden hun beschutting in de bladeren en het afgevallen plantmateriaal. Hurken en even de boel laten liggen is daarom een stuk beter.
Als het echt in de weg ligt, pak het dan netjes op en leg het in een hoekje van de tuin. Weggooien is zonde: zo spoel je al dat leven gewoon weg. Versnipperd over je planten geeft het ook voeding terug aan de bodem, waardoor je tuin mooi in balans blijft.
Wat kan nu al geplant en gezaaid worden?
De grond is nog fris, maar dat betekent niet dat je moet wachten met planten. Zonder aarde en in de zogenaamde ‘kaalwortel’ vorm kun je nu rozen, hagen en andere struiken planten. Let wel, voor 1 maart. Na die datum mag het niet meer, want de planten moeten echt in rust zijn.
Binnen of op de vensterbank kun je ondertussen alvast beginnen met zaaien. De dagen worden namelijk al langer. Tomatenzaadjes kunnen vanaf 1 februari de grond in, en geurige plukbloemen, zoals siererwten, voelen zich buiten onder een kapje het prettigst. Doe je ze binnen dan worden ze lang en slap, dat ken je vast.
Gras laten groeien? Nee, laat het even wachten!
Veel mensen maken de fout om het gazon nu al te maaien of te bemesten. Weet je nog het gezegde van mijn moeder? ‘Laat het gras maar even slapen, dat is hij wel gewend.’ Nou ja, het gras groeit in februari nauwelijks en het is vaak nog nat en kwetsbaar. Maaien kan de harde groeiperiode verstoren en bemesten spoelt vaak weg. Kalk strooien kan trouwens wel nu, dat helpt de pH-waarde in je bodem voor het groeiseizoen te verbeteren.
Handige tips om het voorjaar in de tuin slim aan te pakken
- Snoei vroegbloeiende bomen en struiken nu, maar vermijd steenvruchten.
- Laat bladeren en plantresten liggen als schuilplaats voor insecten in de winter.
- Plant kaalwortelgoed voor maart, en zaai binnen alvast je zaden.
- Maai en bemest je gazon pas als het gras echt gaat groeien.
- Gebruik kalk om de bodem voor te bereiden op het groeiseizoen.
Wanneer is de beste tijd om fruitbomen te snoeien?
Appel- en perenbomen kun je het beste snoeien in februari tot half maart, voordat de sapstroom op gang komt. Steenvruchten zoals kersen en pruimen snoei je pas in de zomer, na de oogst.
Waarom laat ik oude bladeren en stengels beter liggen?
Deze vormen een beschermlaag voor beestjes en bodemleven die in de winter overleven. Het draagt bij aan gezonde biodiversiteit en bodemstructuur.
Kan ik al nieuwe planten in de tuin zetten?
Ja, vooral kaalwortelgoed mag nu nog worden geplant zolang ze in rust zijn, dat is meestal tot 1 maart. Binnen zaaien kan ook al.
Is het slim om het gazon nu al te maaien en te bemesten?
Nee, in februari groeit gras nauwelijks en maaien of bemesten kan meer kwaad dan goed doen. Kalk strooien daarentegen helpt om de bodemvoorbereiding te verbeteren.
Wat moet ik doen met tuinafval als ik ga opruimen?
Leg het in een hoek van de tuin zodat het bodemleven behouden blijft. Verspreid het versnipperde blad rond planten voor voeding. Weggooien is zonde en schadelijk voor het ecosysteem.